10. Sınıf Türk Edebiyatı, LYS

Şarkı





Şarkı

Divan şiiri genelde beyit nazım birimi üzerine kuruludur. Yani ikilik sistemdedir. Ancak bazı nazım biçimleri dörtlük veya bend üzerine kurulu olabilir. İşte “şarkı” da divan edebiyatında dörtlük nazım birimi üzerine kurulu olan nazım biçimlerinden bir tanesidir.

Şarkının Özellikleri

- Aşk, sevgi, tabiat, eğlence gibi konularda yazılan lirik yani duygusal konularda yazılırlar.

- Kafiye düzeni abab (aaaa) cccb dddb eeeb … şeklindedir.

- Genellikle üç ile beş dörtlük arasında değişir.

- İlk bendin dördüncü dizesi diğer bendlerde, dörtlüklerde tekrar eder.  Buna nakarat denir.

- Şarkılarda dörtlüklerin üçüncü dizelerine miyan adı verilir.

- Şarkının son bendinde şairin mahlası yer alır.

- Şarkılar geniş kitlelere seslenmek için yazıldığından dilleri sade, halkın anlayabileceği şekildedir.

- Genellikle bestelenmek için yazılır.

- Halk şiirindeki koşma ve türkünün karşılığıdır diyebiliriz.

- Şarkı türünün ilk örnekleri Naili’ye aittir. Ancak Divan şiirinde şarkı dendiği zaman akla yaşadığı dönem itibariyle de Nedim gelir. Çünkü Lale Devri’nde yaşayan Nedim, bu devrin de bir özelliği olan, eğlence, zevk, sefahat halini şiirlerinde yaşatır. Eğlenceli şiirler, şarkılar kaleme alır. Nedim’in divanında 28 şarkısı vardır.

Ayrıca 20. yüzyılda Yahya Kemal de şarkılarıyla tanınır.

Şarkı Örneği

Yine bezm-i çemene lale füruzân geldi

Müjdeler gülşene kim vakt-i çerâgan geldi

Bülbül aşüftelenüp bezme gazelhan geldi

Müjdeler gülşene kim vakt-i çerâgan geldi

Seyrolup raksı yine dilber-i mümtâzların

Yine eflâke çıkar nâleleri sâzların

Câna âteş bırağur şu’lesi âvâzların

Müjdeler gülşene kim vakt-i çerâgan geldi

Can-fezâ turra-i hûbân gibi zülf-i sümbül

Dil-güşâ nazm-ı Nedîmâ gibi ruhsâre-i gül

Dün gülistanda işittim ki der idi bülbül

Müjdeler gülşene kim vakt-i çerâgan geldi

Nedim




1.444 views
Etiketler: , , ,
edebiyat forumu
1.444 views

Yazar Hakkında

Yazar: Kaan Hoca

Ankara'da edebiyat öğretmeni olarak görev yapan yazar, evli ve hiç çocuk babasıdır.

Yorumlar

  • Pratik Edebiyat Bilgileri - 08 Mart 2013 - 11:25 - Cevapla

    [...] ise beyit sayısında sınırlama olmaksızın “aa bb cc dd …” uyak düzeniyle yazılır. 18. Şarkı ve tuyuğ Türk edebiyatına özgü nazım şekilleridir. 19. Rubai, tuyuğ, murabba dörtlüklerle [...]

  • 10. Sınıf Türk Edebiyatı Konuları - 25 Eylül 2013 - 18:52 - Cevapla

    […] Dile Getiren Metinler (Şiir) 4.1.1. Divan Şiiri (Gazel, Kaside, Rubai, Kıt’a, Musammatlar, Şarkı, Murabba, Müstezat,  Terkib-i Bend…) 4.1.2. Halk Şiiri 4.1.2.a. Anonim Halk Şiiri (Mani […]

Ders Notları
Edebiyat Konuları
Ders notu arama
Yazılı Soruları
  • » Yazılı Soruları
  • » LYS Soru Bankası
Sponsorlar
Son Eklenenenler
Copyright 2013 - Tüm Hakkı Saklıdır. edebiyat öğretmeni ve edebiyat öğretmenleri, edebiyat ders notları, edebiyat konuları kaynak sitesi.